Hien phap 1992 
trang tho
Quả cầu http://www.tgvn.com.vn/Home/VN/
forum http://truongchinhtri.vnptsoft.com/
HỌC VIEN http://www.hcma.vn/
Công báo http://www.chinhphu.vn/
Đảng CS http://www.cpv.org.vn/
boGD http://www.moet.gov.vn/
Xây dựng phong cách lãnh đạo, quản lý của đội ngũ cán bộ cấp cơ sở theo tư tưởng Hồ Chí Minh

                          Th.s Lương trọng Thành

                               Tỉnh ủy viên, Hiệu trưởng Trường Chính trị Tỉnh Thanh Hóa  

           

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến việc xây dựng phong cách, lề lối làm việc của đội ngũ cán bộ. Theo Người, phong cách, lề lối làm việc của đội ngũ cán bộ có vai trò to lớn để nghị quyết, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước thấm sâu vào "tâm lý quốc dân" đi vào cuộc sống. Biến nghị quyết, chính sách của Đảng, Nhà nước thành hành động của quần chúng, tạo ra đột phá trong các lĩnh vực cách mạng. Phong cách lãnh đạo, quản lý  là tổng hợp những phương pháp, cách thức, biện pháp, tác phong, lề lối làm việc để vận dụng các kiến thức, tri thức khoa học vào thực tiễn đem lại hiệu quả. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng cấu thành phẩm chất, năng lực của đội ngũ cán bộ cấp cơ sở.

Thực tế cho thấy, đối với người cán bộ cơ sở, khi thực hiện chức trách, nhiệm vụ có những lúc, những công việc chưa hoàn thành tốt không phải do thiếu kiến thức và sự nhiệt tình, trách nhiệm hay phương tiện, vật chất bảo đảm mà  còn do phong cách lãnh đạo, quản lý chưa phù hợp. Từ việc nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh, xin trao đổi một số nội dung về xây dựng phong cách lãnh đạo, quản lý của đội ngũ cán bộ cấp cơ sở theo tư tưởng Hồ Chí Minh, đó là phong cách: Dân chủ, khoa học, đúng pháp luật, sâu sát, cụ thể. Đồng thời, khuyến nghị một số giải pháp giúp đội ngũ cán bộ cấp cơ sở có định hướng xây dựng, rèn luyện phong cách lãnh đạo, quản lý cho mình.

Về phong cách lãnh đạo, quản lý dân chủ

Phong cách dân chủ là đặc trưng cơ bản của phong cách lãnh đạo, quản lý cấp cơ sở, nó sẽ khơi dậy được mọi sự tham gia nhiệt tình, và những đóng góp sáng tạo của quần chúng. Hồ Chí Minh khẳng định, thực hành dân chủ là chìa khóa vạn năng có thể giải quyết mọi vấn đề. Người viết: "Dân chủ, sáng kiến, hăng hái, ba điều đó rất quan hệ với nhau. Có dân chủ mới làm cho cán bộ và quần chúng đề ra sáng kiến"(2). Trước hết, Hồ Chí Minh yêu cầu phong cách dân chủ là phải "Đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết". Tư tưởng nổi bật, cốt lõi và xuyên suốt cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí minh là mưu cầu hạnh phúc cho nhân dân, Người từng nói: "Cả đời tôi chỉ có một mục đích, là phấn đấu cho quyền lợi của Tổ quốc, và hạnh phúc của quốc dân"(3). Bởi vậy, trong lãnh đạo và chỉ đạo thực tiễn, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường căn dặn cán bộ các cấp, phải đặt lợi ích nhân  dân lên trên hết: "Việc gì có lợi cho dân  phải hết sức làm, việc gì có hại đến dân phải hết sức tránh"(4). Tư tưởng "Tất cả vì lợi ích của nhân dân" chính là kim chỉ nam cho hoạt động lãnh đạo, quản lý của đội ngũ cán bộ cấp cở sở, đối lập với tư tưởng này chính là chủ nghĩa cá nhân. Từ chủ nghĩa cá nhân mà sinh ra "tham lam" vi phạm lợi ích của nhân dân, không quan tâm đến lợi ích của dân, chỉ mưu "vinh thân, phì gia", làm giảm sút niềm tin của nhân dân đối với Đảng. Bởi vậy, mỗi cán bộ cấp cơ sở phải ghi tạc lời dạy của Bác Hồ: "Mỗi cán bộ, đảng viên phải đặt lợi ích của cách mạng, của Đảng, của nhân dân lên trên hết, trước hết"5.

Phong cách dân chủ đòi hỏi phải "Đem hết sức dân, tài dân, của dân để làm cho dân". Năm 1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm Thanh Hóa, Người căn dặn: "Phải đem hết sức dân, tài dân, của dân làm cho dân. Trước kia, sức dân, của dân làm lợi cho đế quốc, nay đem lại lợi ích cho dân"(6). Đây là một triết lý vô cùng độc đáo và hết sức sâu sắc, đồng thời có ý nghĩa lớn với việc xây dựng phong cách lãnh đạo, quản lý dân chủ của đội ngũ cán bộ cấp cơ sở theo tư tưởng Hồ Chí Minh. Đem tài dân, sức dân, của dân, tức là đem toàn bộ sức người, sức của, tinh thần, vật chất, tài năng, của cải, tài sản trong dân để làm lợi cho dân. Nói ngắn gọn, đây chính là triết lý phát huy nguồn lực của dân để đem lại ấm no, hạnh phúc cho nhân dân.

Về phong cách lãnh đạo, quản lý khoa học

Hồ Chí Minh yêu cầu đội ngũ cán bộ phải có “Cách làm việc có khoa học”. Trong tác phẩm Sửa đổi lề lối làm việc, Hồ Chí Minh viết: “Nếu mỗi cán bộ, mỗi đảng viên làm việc đúng hơn, khéo hơn, thì thành tích của Đảng còn to tát hơn nữa7. "đúng hơn", "khéo hơn" chính là cách lãnh đạo, quản lý khoa học. Phong cách lãnh đạo, quản lý khoa học đòi hỏi cách làm việc phải đúng với quy luật khách quan, mang tính kế hoạch, bài bản, sáng tạo và hiệu quả. Theo Hồ Chí Minh Phong cách lãnh đạo, quản lý khoa học đòi hỏi người cán bộ phải  "đặt kế hoạch rõ ràng, tỉ mỉ, thiết thực", đồng thời phải có "óc tổ chức", chia công, xếp việc cho rõ ràng, tổ chức động viên "toàn dân ra thi hành" và phải "khéo kiểm soát" để tổng kết "rút kinh nghiệm, phê bình, khen thưởng". Đối lập với phong cách khoa học là thói tuỳ tiện, chủ quan, duy ý chí, gặp chăng hay chớ, thiếu kế hoạch, luộm thuộm, không có hiệu quả. Người phê bình cán bộ: "cách làm việc không có kế hoạch, gặp sao làm vậy, làm lấy lệ, không có ngăn nắp, làm không đến nơi đến chốn"8. Phong cách khoa học đòi hỏi người cán bộ phải không ngừng sáng tạo, đổi mới cái cũ, cái lạc hậu và làm mới những cái chưa có trong tiền lệ, để tìm ra hướng đi mới, cách làm hay đem lại cuộc sống  ấm no, hạnh phúc cho nhân dân. Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu cán bộ phải: "có tinh thần sáng tạo, tìm tòi cái mới, học tập cái mới, ủng hộ cái mới, thực hiện cái mới thì việc gì cũng làm được"9. Đồng thời, phong cách khoa học đòi hỏi phải mang lại hiệu quả, tránh phô trương hình thức. Hiệu quả là tiêu chí đánh giá Tài - Đức của đội ngũ cán bộ, đánh giá sự phù hợp hay không phù hợp của phong cách lãnh đạo, quản lý của cán bộ cấp cơ sở. Hồ Chí Minh căn dặn: "Hãy kiên quyết chống bệnh nói suông, thói phô trương hình thức, lối làm việc không nhằm mục đích nâng cao sản xuất"10.

Về  phong cách lãnh đạo, quản lý đúng pháp luật

Không chỉ dân chủ, khoa học trong công việc mà thực tiễn đổi mới sôi động luôn luôn vận động và phát triển trong sự phong phú, đa dạng và nhiều màu vẻ, còn đòi hỏi người cán bộ cấp cơ sở trong hoạt động lãnh đạo, quản lý của mình phải "đúng pháp luật". Sự nghiệp đổi mới hiện nay đòi hỏi người cán bộ cấp cơ sở phải thực sự năng động, sáng tạo, luôn tìm chọn con đường, biện pháp tối ưu để hoàn thành công việc, để đạt hiệu quả cao trong hoạt động lãnh đạo, quản lý. Nhưng sự nhanh nhạy, năng động, sáng tạo phải thống nhất với nguyên tắc "tính Đảng"- nghĩa là phải đúng với quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Cách làm "giữ cho tròn" hoặc "bung ra hết cỡ", làm giàu bằng mọi giá, cũng đều sai lầm và xa lạ với tư tưởng Hồ Chí Minh, Người phê phán cán bộ: "...muốn làm gì cứ tự ý làm bừa đi, chẳng bàn hỏi thảo luận với ai, không theo pháp luật chính phủ ban hành, không dựa vào ý nguyện dân chúng" và làm như vậy sẽ "hại đến uy tín của Chính phủ, làm cho dân chúng oán thán, kêu ca"11.

Về phong cách lãnh đạo, quản lý sâu sát

Cấp cơ sở là cấp gần dân nhất, sát dân nên lãnh đạo muốn thành công đòi hỏi người cán bộ cấp cơ sở phải có phong cách đi sâu đi sát quần chúng. Hồ Chí Minh yêu cầu mỗi cán bộ, đảng viên phải "đi sát cơ sở, nằm ở cơ sở" để "hỏi dân, học dân và hiểu dân" qua đó mới có thể nắm được "dân tâm, dân tình, dân ý". Mới kiểm nghiệm được sự sát đúng của các chủ trương chính sách, mới phát hiện được những nhân tố mới, điển hình tiên tiến để ủng hộ và nhân rộng. Theo đó, Cán bộ cấp cơ sở phải "óc nghĩ, mắt trông, tai nghe, chân đi, miệng nói, tay làm"(12). Đối lập với phong cách sâu sát quần chúng đó là bệnh quan liêu xa rời quần chúng. Người chỉ rõ do cách lãnh đạo: "xa rời quần chúng nên sinh ra bệnh quan liêu"13. Do đó, Người yêu cầu: "Cán bộ phải đi sát sản xuất, đi sát quần chúng và phải dân chủ với dân"14. Chỉ khi nào cán bộ cấp cơ sở có tác phong sâu sát thì mới có thể hình thành phong cách dân chủ, khoa học và đúng pháp luật.

Về phong cách lãnh đạo, quản lý cụ thể

Cấp cơ sở là cấp tổ chức thực hiện, cấp hành động, cấp hiện thực hóa đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, chính đặc trưng này đòi hỏi người cán bộ cấp cơ sở phải có phong cách lãnh đạo cụ thể, phải thực sự rõ từng người, rõ từng việc, không thể chung chung, đại khái. Trong nhiều bài viết, bài nói của mình Ch tịch Hồ Chí Minh kịch liệt phê phán và kiên quyết chống thói làm việc chung chung, đại khái. Người khẳng định: "không thể lãnh đạo chung chung", "chống cách lãnh đạo chung chung", Người yêu cầu cán bộ: "phải tránh cách lãnh đạo đại khái, phiến diện chung chung" và "cần phải lãnh đạo toàn diện và cụ thể"15. Lãnh đạo mà không cụ thể, đại khái, chung chung thì kết quả đem lại chỉ là "hỏng việc", nhân dân "oán thán, kêu ca", uy tín của Đảng trước nhân dân bị giảm sút.

Phong cách không phải là cái có sẵn, không phải là bẩm sinh. Phong cách là nét đặc sắc, đặc trưng riêng và là sự sáng tạo của mỗi cá nhân. Nét đặc sắc đó, sự sáng tạo đó, chỉ có được thông qua quá trình học tập và rèn luyện thực sự nghiêm túc và trách nhiệm của mỗi cá nhân. Theo đó, người cán bộ cấp cơ sở chỉ có phong cách lãnh đạo, quản lý dân chủ, khoa học, đúng pháp luật, sâu sát, cụ thể, trên cơ sở thái độ cầu thị, trách nhiệm cao đối với bản thân, với Đảng với nhân dân; trên cơ sở sự chuyển hóa từ nhận thức đến hành động, thấm sâu giữa lời nói với việc làm, sự thống nhất giữa cách nghĩ, cách làm và cách sống của cán bộ cấp cơ sở. Bởi vậy, để xây dựng phong cách lãnh đạo, quản lý tốt, đội ngũ cán bộ cấp cơ sở cần thực hiện có hiệu quả một số giải pháp sau:

Thứ nhất, đội ngũ cán bộ cấp cơ sở phải học tập, rèn luyện từ thực tiễn. Chính thực tiễn sôi động giúp cho người cán bộ cơ sở tự ý thức được sự hạn chế, thiếu hụt của bản thân để có kế hoạch học tập và rèn luyện. Đồng thời, giúp cán bộ cấp cơ sở bổ sung, bồi đắp thêm những thiếu hụt về kiến thức, năng lực, kinh nghiệm và kỹ năng công tác đáp ứng với sự vận động, phát triển của cách mạng trong giai đoạn mới. Theo đó, người cán bộ cấp cơ sở phải học tập chính ngay từ thực tiễn công việc hàng ngày, học từ người dân; học từ đồng chí, đồng nghiệp, học từ việc tổng kết thực tiễn, tổng kết những mô hình mới, những cách làm hay. Đó chính là trường học rộng lớn mà người cán bộ cơ sở phải vừa lăn lộn chỉ đạo thực tiễn vừa đúc rút những kinh nghiệm quý cho chính mình, thực tiễn là người thầy nghiêm khắc nhất để người cán bộ cấp cơ sở rèn luyện phong cách lãnh đạo, quản lý.

Thứ hai, nghiêm túc học tập và rèn luyện phong cách lãnh đạo, quản lý thông qua trường lớp - đối với đội ngũ cán bộ cấp cơ sở, trước hết và quan trọng là học tập, rèn luyện tại trường Chính trị tỉnh, thành phố. Công cuộc đổi mới luôn vận động, sự nghiệp đổi mới ngày càng phát triển, yêu cầu của người dân, của cấp cơ sở đối với đội ngũ cán bộ ngày càng cao. Đòi hỏi, người cán bộ cấp cơ sở phải thường xuyên phải bồi dưỡng, cập nhật những kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm mới về khoa học lãnh đạo quản lý, theo Quy định số 164-QĐ/TW, ngày 1/2/2013 của Bộ Chính trị về chế độ bồi dưỡng, cập nhật kiến thức đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp.

Thứ ba, xây dựng và rèn luyện phong cách thông qua việc lấy phiếu tín nhiệm theo tinh thần Quy định số 165-QĐ/TW ngày 18/2/2003 của Bộ Chính trị về việc lấy phiếu tín nhiệm hằng năm đối với thành viên lãnh đạo cấp uỷ và cán bộ lãnh đạo trong các cơ quan đảng, nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội. Qua đó, cán bộ xem xét, nhìn nhận đánh giá phong cách lãnh đạo, quản lý của mình phù hợp hay chưa phù hợp, từ đó đặt ra phương hướng học tập, rèn luyện để phong cách lãnh đạo, quản lý của mình ngày càng hoàn thiện hơn, phù hợp hơn.

Thứ tư, mỗi cán bộ cấp cơ sở phải làm tốt việc kiểm điểm tự phê bình và phê bình theo tinh thần Nghị quyết trung ương 4 khóa XI của Đảng và các chỉ thị của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về nhóm giải pháp kiểm điểm tự phê bình và phê bình. Thông qua đó, người cán bộ cấp cơ sở tự nhận thức được đúng về chính bản thân mình, khiêm tốn lắng nghe, tiếp thu ý kiến phê bình của đồng chí, của quần chúng để thấy được những mặt mạnh để phát huy và những hạn chế của bản thân để khắc phục sửa chữa, từ đó chuyển thành nhận thức và hành động tự giác. Đây là vấn đề quan trọng đối với việc rèn luyện phong cách lãnh đạo, quản lý của người cán bộ cấp cơ sở.

Thứ năm, xây dựng chương trình hành động, kế hoạch cụ thể rèn luyện, học tập tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, theo tinh thần Chỉ thị số 03-CT/TW ngày 14-5-2011 của Bộ Chính trị về tiếp tục đẩy mạnh việc học tập làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; Quy định số 101-QĐ/TW ngày 7-6-2012 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về trách nhiệm nêu gương của cán bộ đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo chủ chốt các cấp. Trong năm 2013, toàn Đảng tổ chức triển khai chuyên đề: “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh về phong cách quần chúng, dân chủ, nêu gương; nêu cao trách nhiệm gương mẫu của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, chủ chốt các cấp”. Đây vừa là quyết tâm chính trị của Đảng vừa là môi trường thuận lợi để cán bộ cấp cơ sở rèn luyện phong cách lãnh đạo, quản lý cho mình. Hơn ai hết, người cán bộ cấp cơ sở phải nêu tinh thần gương mẫu học tập, rèn luyện suốt đời theo tấm gương, đạo đức Hồ Chí Minh. Học tập và làm theo Người mỗi cán bộ cấp cơ sở phải thực sự: lời nói đi đôi với việc làm, dân chủ, sâu sát thực tế, gần gũi để thấu hiểu tâm tư, nguyện vọng chính đáng của quần chúng nhân, quan tâm chăm lo đến lợi ích của nhân dân, có trách nhiệm với dân, tôn trọng nguyên tắc của Đảng, pháp luật của Nhà nước, kỷ cương của xã hội. để cán bộ thực sự là những người tiền phong, gương mẫu, được quần chúng tin yêu, quý trọng, xứng đáng là người lãnh đạo, người đày tớ thật trung thành của nhân dân.

Tóm lại, cán bộ cấp cơ sở cần phải coi việc rèn luyện, xây dựng phong cách lãnh đạo, quản lý theo tư tưởng Hồ Chí Minh là một nhiệm vụ thường xuyên, tự giác và bền bỉ suốt đời. Theo Hồ Chí Minh, đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống. Nó do học tập, đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hằng ngày mà phát triển hoàn thiện, cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong. Rèn luyện đạo đức cũng như phong cách của mỗi người không thể trong ngày một ngày hai, mà cần phải rèn luyện thường xuyên. Thực tiễn luôn thay đổi, đặt ra những yêu cầu mới của nhiệm vụ cách mạng và trước những tác động của nền kinh tế thị trường, nếu không tự tu dưỡng, rèn luyện phong cách của bản thân, người cán bộ cấp cơ sở sẽ không thể đáp ứng yêu cầu của thời cuộc. Hồ Chí Minh đã dạy: "Một dân tộc, một đảng và mỗi con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, không nhất định hôm nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi nếu lòng dạ không trong sáng nữa, nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân"16. Theo đó, mỗi cán bộ, đảng viên phải học tập, rèn luyện không ngừng, học không chỉ là nghĩa vụ để chuẩn hóa cán bộ theo yêu cầu của Đảng mà còn phải là nhu cầu tự thân, học tập thường xuyên, học tập suốt đời  để có phẩm chất tốt, đồng thời có nền tảng học vấn cần thiết. Chỉ khi nào học vấn trở thành công cụ nhận thức, công cụ hoạt động làm tăng lên giá trị của chính mình, tăng thêm niềm tin của nhân dân đối với Đảng, đem lại ấm no, hạnh phúc cho nhân dân, khi đó học vấn mới trở thành văn hóa, trở thành thành tố quan trọng trong phong cách lãnh đạo, quản lý của đội ngũ cán bộ cấp cơ sở, góp phần xây dựng Đảng ta thật sự "là đạo đức, là văn minh".

 

  

CHÚ THÍCH

 

1. Hồ Chí Minh (2009) Toàn tập, tập 5, Nxb CTQG, Hà Nội, Tr. 244.

2. Hồ Chí Minh (2009) Toàn tập, tập 4, Nxb CTQG, Hà Nội, Tr. 240.

3. Hồ Chí Minh (2009) Toàn tập, tập 4, Nxb CTQG, Hà Nội, Tr. 47.

4. Hồ Chí Minh (2009) Toàn tập, tập 12, Nxb CTQG, Hà Nội, Tr. 439.

5. Hồ Chí Minh (2009) Toàn tập, tập 5, Nxb CTQG, Hà Nội, Tr. 61.

6. Hồ Chí Minh (2009) Toàn tập, tập 5, Nxb CTQG, Hà Nội, Tr.232-233.

7. Hồ Chí Minh (2009) Toàn tập, tập 5, Nxb CTQG, Hà Nội, Tr. 258.

8. Hồ Chí Minh (2009) Toàn tập, tập 10, Nxb CTQG, Hà Nội, Tr. 314.

9. Hồ Chí Minh (2009) Toàn tập, tập 10, Nxb CTQG, Hà Nội, Tr. 312.

10. Hồ Chí Minh (2009) Toàn tập, tập 4, Nxb CTQG, Hà Nội, Tr. 41.

11. Hồ Chí Minh (2009) Toàn tập, tập 5, Nxb CTQG, Hà Nội, Tr.699.

12. Hồ Chí Minh (2009) Toàn tập, tập 5, Nxb CTQG, Hà Nội, Tr. 291.

13. Hồ Chí Minh (2009) Toàn tập, tập 12, Nxb CTQG, Hà Nội, Tr. 420.

14. Hồ Chí Minh (2009) Toàn tập, tập 10, Nxb CTQG, Hà Nội, Tr. 307.

15. Hồ Chí Minh (2009) Toàn tập, tập 12, Nxb CTQG, Hà Nội, Tr.557-558.





 

Last update : 15/05/2013
 
 
Trang: 1 - Trang sau
dai hoi doan 18
dai hoi doan 16
dai hoi doan 17
dai hoi doan 16
dai hoi doan 14
dai hoi doan 12
dai hoi doan 11
Năm mới 2014
sinh năm Ngo
CCB4
footer